Stikkordliste for menyar, kommandoar og funksjonalitet

Oppdatert 08.02.2005.

Generelt

All manøvrering i og bruk av vindu, menyar, knappar, kontrollar osv. fylgjer vanleg Windows standard, med bruk av mus, piltaster, tabulator osv.

Programvinduet

			inneheld hovudmenyen til programmet. Dersom programvinduet lukkast fører det til at BSS blir avslutta.
Databasemenyen
	Ny¼		opprettar ny database etter dialog med val av eksisterande mappe eller oppretting av ny.
	Definer¼		definerar eksisterande database slik at den blir tilgjengeleg for BSS, etter dialog med val av databasefil.
	Opne „		viser liste over databaser som er tilgjengelege og kan opnast i BSS.
	Lukk		lukkar aktiv database. Aktiv base må lukkast før ny kan opnast.
	Avslutt	Ctrl+Q	lukkar aktiv database og avsluttar BSS.
Vindusmenyen			viser liste over tilgjengelege vindu i BSS. Synlege vindu er merka med ü. Klikk på eit vindu i lista hentar fram det aktuelle vinduet og gjer det aktivt.
		Ctrl+W	lukkar det aktive (øverste) vinduet. Gjeld ikkje sjølve programvinduet, som må lukkast med ’Database > Avslutt’.
Gå-til-menyen
	Person…		hentar fram dialog for hurtigsøk etter personar (sjå seinare).
	Stad…		hentar fram dialog for hurtigsøk etter stader (sjå seinare).
Verktøymenyen
	Importering¼		hentar fram dialog for import av tilrettelagte kjeldedata (sjå seinare).
	Normalisering¼		hentar fram dialog for nomering av namn, alder m.m. (sjå seinare).
Statusmenyen
	Ressursar…		viser enkel informasjon om forbrukt minne m.m.
	Registra…		viser tal postar i ein del sentrale tabellar i databasen.

Stadvinduet

Stader

			oppbygd bustadstruktur blir vist til venstre i vinduet. Ved markering av eit element blir tilhøyrande data vist i datakontrollar til høgre.
	prosjekt		ikon for prosjektnivå, kun eitt element er tillatt.
	seksjon		ikon for seksjonsnivå. Ein seksjon kan ligge under prosjektet, eller under andre seksjonar.
	område		ikon for geografisk område. Eit område kan ligge under prosjektet, ein seksjon eller andre område.
	namnegard		ikon for namnegardsnivå. Ein namnegard kan ligge under eitt av dei tre elementa prosjekt, seksjon eller område.
	bustad		ikon for bustad, det einaste stadelementet som kan ha tilknytte personar (persongrupper). Ein bustad kan ligge under prosjekt, seksjon eller namnegard.
	eigedom		ikon for eigedom. Eigedomar kan ligge under prosjekt, seksjon eller namnegard.
	kapittel		ikon for kapittel. Kapitlar kan ligge under eitt av elementa prosjekt, seksjon, område eller namnegard.
			blå, fylt pil framfor bustad viser at det er oppretta persongrupper på staden, dvs. registrert busetnad. Grå pil viser at bustaden ikkje har tilknytte personar.
	dra–slipp		element kan flyttast i treet ved å markere dei, dra og slippe på ny plassering med musa. Dette tilsvarer omtrent menyvala ’Klipp ut’ og ’Lim inn’. Det er ei forutsetning at ny plassering er konsistent med type element.
	dobbelklikk		på bustad tilsvarar menyvalet ’Grupper¼’ Dobbelklikk på prosjektet utvider eller trekkjer saman heile bustadtreet, avhengig av situasjonen.
		Enter	går direkte til redigering av fyrste hovudnamn eller tittel til markert element.

Nedtrekksmeny i stadtreet

			vel stad i venstre del av vinduet (stadtreet), klikk på høgre museknapp eller bruk menytast på tastaturet.
	Ny (…)	Ctrl+N	opprettar ein ny stad med type som vist i parantes j under vald stad eller k etter vald stad dersom j ikkje går.
	Sett inn	Ctrl+Insert	opprettar ein ny stad før den valde, med same type.
	Klipp ut	Ctrl+X	markerer vald stad for flytting eller fletting.
	Lim inn	Ctrl+V	flytter markert stad til j under vald stad eller k før staden dersom j ikkje går. Ved innliming på seg sjølv blir prosessen stoppa.
	Flett¼		slår saman markert stad med staden som er vald. Registrerte persongrupper blir halde i separate bustaddelar, som ev. kan flettast seinare.
	Flytt opp	Ctrl+Alt+Ÿ	flytter vald stad ein plass oppover (byter plass med førre), innan same deltreet.
	Flytt ned	Ctrl+Alt+	flytter vald stad ein plass nedover (byter plass med neste stad), innan same deltreet.
	Slett...	Ctrl+Delete	slettar vald stad, ev. etter åtvaring. Bustader med tilknytte personar eller stader med eksisterande substader kan ikkje slettast.
	Gå til stad¼	Ctrl+G	hentar opp dialog for hurtigsøk etter ein bestemt stad (sjå seinare).
	Grupper¼	Ctrl+Alt+ž	viser ev. bustaddelar og persongrupper tilknytt vald stad (sjå nedafor). Gjeld berre bustader.
	Skriv til skjerm…	Ctrl+P	hentar fram eige utskriftsvindu på skjermen, og viser manusutkast til vald stad med ev. substader (sjå seinare).
	Skriv adresseliste		skriv forslag til adresseliste for korrektur ut på tekstfil, etter nærare definerte kriteriar.

Grupper

			viser bustaddelar, persongrupper og tilknytte personar eller relasjonar til aktuell stad i venstre del av vinduet (gruppetreet). Data tilhøyrande markert element blir vist i datakontrollane til høgre.
	stad		ikon for den aktuelle staden (bustaden).
	del		ikon for bustaddel. Kvar bustad kan ha ein eller fleire delar. Den fyrste vil alltid vera definert som ’hovuddelen’.
	gruppe		ikon for persongruppe. Ei gruppe må alltid ligge under ein bustaddel. Gruppene blir automatisk sortert etter ev. registrert starttidspunkt for busettingsperioden.
	busett		ikon for person eller relasjon som er eller har vore busett på staden. Må alltid vera del av ei persongruppe. Relasjonane blir automatisk sortert etter starttidspunkt for relasjonen (t.d. giftarmålstidspunkt).
			blå, fylt pil framfor tilknytt person eller relasjon viser at aktuell stad utgjer hovudbustaden til personen eller relasjonen. Grå pil viser at det berre er ein midlertidig bustad.
	dra–slipp		element kan flyttast i treet ved å markere dei, dra og slippe på ny plassering med musa. Det tilsvarer omtrent menyvala ’Klipp ut’ og ’Lim inn’. Det er ei forutsetning at ny plassering er konsistent med logisk plassering og ev. tidssortering av elementa.
	dobbelklikk		på bustaden (rota i treet) eller person/relasjon tilsvarer valet ’Bustader¼’ eller ’Vis relasjon…’, avhengig av vald element.
		Enter	hentar fram dialog for redigering av namn, nemning eller tidsrom, avhengig av vald element.

Nedtrekksmeny i gruppetreet

			vel element i venstre del av vinduet, klikk på høgre museknapp eller bruk menytast på tastaturet.
	Ny (…)	Ctrl+N	opprettar ein ny bustaddel eller gruppe j under det valde elementet, eller k etter det valde elementet dersom j ikkje går.
	Sett inn	Ctrl+Insert	opprettar ein ny bustaddel eller gruppe før det valde elementet, av same type.
	Klipp ut	Ctrl+X	markerer vald element for flytting.
	Lim inn	Ctrl+V	flytter markert bustaddel eller gruppe til j under elementet som er vald, eller k før elementet dersom j ikkje går. Ved innliming på seg sjølv blir prosessen stoppa.
	Flytt opp	Ctrl+Alt+Ÿ	flytter vald element ein plass oppover i lista (byter med førre element innan same deltreet), dersom dette ikkje er i strid med tidspunktsorteringa.
	Flytt ned	Ctrl+Alt+	flytter vald element ein plass nedover i lista (byter med neste element innan same deltreet), i samsvar med tidspunktsorteringa.
	Slett¼	Ctrl+Del	slettar vald element, ev. etter åtvaring. Ved ’sletting’ av tilknytte personar og relasjonar er det koplinga til det aktuelle elementet som blir fjerna, og ikkje sjølve personen eller relasjonen.
	Bustader¼	Ctrl+Alt+�	hentar fram aktuelt bustadtre.
	Vis relasjon…	Ctrl+Alt+ž	hentar fram vald relasjon i personvinduet (sjå seinare).
	Skriv til skjerm…	Ctrl+P	hentar fram utskriftsvindu og viser manusutkast til vald stad, bustaddel eller persongruppe (sjå seinare).

Personvinduet

Personar

			viser ein person med ev. tilknytte element i venstre del av vinduet (persontreet). Den venstre sida er delt i tre felt: feltet i midten viser aktuell hovudperson (øvst) med ev. partnere og barn; øvste feltet viser foreldre og nedst finn vi sysken og ev. andre tilknytte personar. Datakontrollane på høgre side av vinduet viser data tilhøyrande markert element.
	hovudperson		kjønnsavhengig ikon for aktuell hovudperson.
			blå pil ved hovudpersonen viser at han er tilknytt ein eller fleire bustader. Grå pil tyder at han ikkje er knytt til nokon bustad.
	relasjon		ikon for ulike relasjonstyper. ’e’ står for einsleg (dvs. utan partner av noko slag), ’g’ for gift eller ekteskapsrelasjon, ’p’ for partnerskap, ’s’ for sambuarar og ’u’ for utan ekteskap (dvs. ugifte foreldre til felles barn, men ikkje sambuarar). Partner kan vera ukjent sjølv om relasjonen er oppretta, og blir da berre vist som ’[mann]’ eller ’[kvinne]’. Relasjonane blir sortert automatisk etter starttidspunkt.
	barn		biologisk barn til hovudperson og aktuell partner. Dersom barnet er definert som adoptivbarn, pleiebarn eller fosterbarn, blir dette vist med høvesvis ’ad’, ’pl’ eller ’fo’ framfor ikonet. Barn blir sortert automatisk etter fødselstidspunkt.
	foreldre		ikon for far og mor til hovudperson. Adoptiv-, pleie- eller fosterforeldre blir på same viset som barn markert med ’ad’, ’pl’ eller ’fo’ i tillegg.
	andre		i nedste feltet i vinduet står ikonet ’s’ for sysken, ’a’ for anna uspesifisert (slektning) og ’u’ for ukjent relasjon til aktuell person.
	hending		alle element med dette ikonet står for tilknytte personar i hendingane til aktuell hovudperson. Etter kvart som dei andre personane blir lenka, forsvinn hendingselementa og blir erstatta av relasjonar og personar tilknytt aktuell hovudperson som nemnt over. Også i hendingane kan ukjent partner bli vist med ’[mann]’ eller ’[kvinne]’.
	dra–slipp		nokre spesielle element kan markerast, dras og slippast på andre element. Dette gjeld j relasjon med ukjent partner som kan slippast på ein relasjon med kjent partner, dei to relasjonane blir dermed fletta saman; k relasjon med ukjent partner i hending kan slippast på ein eksisterande relasjon, med eller utan kjent partner, dette fører til at relasjonen i hendinga blir lenka til den etablerte; l person eller relasjon i hending kan slippast på ein etablert relasjon eller person, men kun på same nivå i treet.
	dobbelklikk		på hovupersonen tilsvarer menyvalet ’Bustader…’. For alle andre personar (partner, barn, foreldre, sysken og andre) fører dobbelklikk til at den aktuelle personen blir henta fram som ny hovudperson. Ved dobbelklikk på hending vil den aktuelle hendinga bli vist i hendingsvinduet (sjå seinare).
		Enter	går direkte til redigering av fyrste fornamn til aktuell person (gjeld hovudperson, barn).

Nedtrekksmeny i persontreet

			vel person eller relasjon i venstre del av vinduet (persontreet), klikk på høgre museknapp eller bruk menytast på tastaturet.
	Registrer „		hentar fram dialog for registrering av person, avhengig av val i undermeny (sjå seinare).
		Ctrl+N	registrer ny hovudperson.
		Ctrl+P	registrer ny partner til aktuell hovudperson.
		Ctrl+B	registrer barn til j aktuell hovudperson, eller k vald relasjon.
	Klipp ut	Ctrl+X	[ikkje i bruk]
	Lim inn	Ctrl+V	[ikkje i bruk]
	Flett…		[ikkje i bruk]
	Flytt opp	Ctrl+Alt+Ÿ	flytter vald element (person eller relasjon) ein plass oppover i aktuell liste, i samsvar med tidspunktsorteringa.
	Flytt ned	Ctrl+Alt+	flytter vald element ein plass nedover i aktuell liste, i samsvar med tidspunktsorteringa.
	Slett…	Ctrl+Delete	sletter vald element (gjeld berre for hovudperson). Personar knytt til bustad kan ikkje slettast.
	Gå til person…	Ctrl+G	hentar fram dialog for hurtigsøk etter personar (sjå seinare).
	Vis far…	Ctrl+F	hentar fram ev. far til aktuell hovudperson, som ny hovudperson i vinduet.
	Vis mor…	Ctrl+M	tilsvarande som ’Vis far…’.
	Bustader…	Ctrl+Alt+ž	viser ev. bustader og flytteinformasjon for aktuell hovudperson, dersom personen er vald.
	Vis person…	Ctrl+Alt+ž	hentar fram markert person som ny hovudperson, dersom partner (relasjon) eller barn er vald.
	Søk hendingar…	Ctrl+H	søker fram alle tilknytte (lenka) hendingar for aktuell hovudperson, og presenterer desse i ei ny resultatliste i søkevinduet (sjå seinare).

Bustader

		viser alle tilknytte bustader til aktuell hovudperson i venstre del av vinduet (bustadtreet), både i hendingane til personen og referanser til ev. persongrupper. Data for markert persongruppe blir vist i kontrollane i høgre del av vinduet.
	hovudperson	kjønnsavhengig ikon for aktuell hovudperson.
	relasjon	ikon for ulike relasjonstyper, sjå under personar framafor.
	bustad	ikon for referanse til bustad, eller eigentleg persongruppe, der også familienummeret er vist. For at bustadtreet skal vera konsistent må alle tilknytningar til bustad skje med bruk av relasjon, også for einslege personar. Persongruppene blir sortert automatisk etter starttidspunkt for busettingsperioden (sjå u. gruppetreet).
		blå pil ved referanse til persongruppe viser at dette er hovudbustaden til aktuell relasjon. Kvar relasjon kan ha berre ein hovudbustad. Grå pil tyder at dette er berre ein midlertidig bustad.
	hending	alle element med dette ikonet står for stader i hendingane til aktuell hovudperson. Stadene er koda med (b) for bustad, (f) for fødestad, (h) for heimstad, (i) for innflytt frå og (u) for utflytt til stad.
	dra–slipp	for å knyte person eller relasjon til ein bustad må personvinduet og stadvinduet arrangerast slik at ein ser både gruppetreet og bustadtreet. Persongruppa som aktuell person eller relasjon skal knytast til må vera etablert på førehand. Ein kan så markere anten hovudpersonen eller ein av dei tilknytte relasjonane til hovudpersonen, dra over i gruppetreet og slippe på overskrifta til ei etablert persongruppe.
	dobbelklikk	på hovupersonen tilsvarer menyvalet ’Familie…’. For relasjonar fører dobbelklikk til at den aktuelle personen blir henta fram som ny hovudperson. Dobbelklikk på persongruppe tilsvarer menyvalet ’Vis gruppe…’. Ved dobbelklikk på hending vil den aktuelle hendinga bli vist i hendingsvinduet.

Nedtrekksmeny i bustadtreet

			vel person, relasjon eller gruppe i venstre del av vinduet (bustadtreet), klikk på høgre museknapp eller bruk menytast på tastaturet.
	Flytt opp	Ctrl+Alt+Ÿ	flytter vald element (gruppe eller relasjon) ein plass oppover i aktuell liste, dersom tidspunktsorteringa tillet dette.
	Flytt ned	Ctrl+Alt+	flytter vald element ein plass nedover i aktuell liste, i samsvar med tidspunktsorteringa.
	Slett…	Ctrl+Delete	[ikkje i bruk]
	Vis gruppe…	Ctrl+Alt+ž	hentar fram markert persongruppe i gruppetreet under stadvinduet.
	Familie…	Ctrl+Alt+�	hentar fram persontreet til aktuell hovudperson.
	Hovudbustad		dersom vald referanse til persongruppe utgjer hovudbustaden til aktuell person eller relasjon, blir dette vist med ü i menyen. Dersom andre enn hovudbustaden er vald kan dei omdefinerast til ny hovudbustad med dette menyvalet.
	Skriv til skjerm…	Ctrl+P	viser manusutkast til alle tilknytte persongrupper for aktuell hovudperson.

Datakontrollar i stad– og personvinduet

			viser registrerte data til aktuelt element: stader, bustaddelar, persongrupper, relasjonar og personar. Aktiv kontroll blir vist med endra bakgrunnsfarge.
	dobbelklikk		tilsvarer menyvalet ’Rediger…’, ’Vis hending…’ eller ’Ny…’, avhengig av vald kontroll og element.
		Esc	flytter fokus frå aktiv datakontroll tilbake til vald element i stad-, gruppe-, person- eller bustadtreet, avhengig av situasjonen.

Nedtrekksmeny i datakontrollar

			vel aktuell datakontroll i høgre del av vinduet, høgreklikk med musa eller bruk menytast på tastaturet.
	Rediger…	Enter	hentar fram j dialog for redigering av valde data; eller k eksternt dokument for redigering i tilhøyrande programvindu, avhengig av vald element og datakontroll.
	Vis hending…	Enter	hentar fram vindu for visning av aktuell hending (sjå seinare). Gjeld berre for hendingslister.
	Ny…	Ctrl+N	hentar fram j dialog for registrering av nye data, eller k dialog for innlenking av eksternt dokument, avhengig av vald element og datakontroll.
	Auto „		gjeld berre for j hovudnamn til bustader, opprettar automatisk eit nytt namn basert på registrerte data for hovudnr eller adresse; eller k tilvising til bustader, opprettar tilvisingsnamn som kombinasjon av bruks- og namnegardsnamn etter val.
	Oppdater		gjeld berre for j namnefelt til personar, genererer personnamna på nytt ved å gjennomgå alle tilknytte hendingar; eller k levetida til ein person, genererer denne på nytt etter same framgangsmåte.
	Slett	Ctrl+Delete	slettar valde data, med åtvaring berre for tekstfelt med meir enn 100 teikn.
	Fjern…	Ctrl+Delete	fjernar referanse til valde data utan sletting, dette gjeld j hendingar tilknytt aktuelt objekt eller k personar tilknytt aktuell relasjon. Alle hendingar untatt ei kan fjernast frå ein person. Dersom alle personar untatt ein fjernast frå ein relasjon, blir relasjonen sletta.
	Flytt opp	Ctrl+Alt+Ÿ	flytter valde data ein plass oppover i aktuell kontroll.
	Flytt ned	Ctrl+Alt+	flytter valde data ein plass nedover i aktuell kontroll.

Dialogar for dataregistrering i stad- og personvinduet

Dialog for registrering/endring av fritekst

	Esc	avbryt dialogen utan å lagre nye eller endra data.
	Ctrl+Enter	lagrar nye eller endra data, og lukkar dialogen.
	Enter	set inn linjeskift i tekstfeltet.
	Ctrl+<	set inn venstre sitatteikn ’«’.
	Ctrl+>	set inn høgre sitatteikn ’»’.
	Ctrl+-	set inn kort tankestrek ’–’.
	Ctrl+Shift+-	set inn lang tankestrek ’—’.

Nedtrekksmeny i tekstfelt

			standard Windows-meny for redigering i tekstfelt hentast fram ved å klikke med høgre museknapp i aktuelt felt, eller bruk av menytast på tastaturet.
	Angre	Ctrl+Z	gjer om att siste endring av teksta.
	Klipp ut	Ctrl+X	klipper ut markert tekst til klippebordet.
	Kopier	Ctrl+C	kopierer markert tekst til klippebordet.
	Lim inn	Ctrl+V	limer inn ev. tekst på klippebordet i aktuelt felt.
	Slett	Delete	slettar markert tekst.
	Merk alt	Ctrl+A	markerer all tekst i aktuelt felt.

Dialog for registrering/endring av tidsrom

	Esc	avbryt dialogen utan å lagre nye eller endra data.
	Enter	lagrar nye eller endra data, og lukkar dialogen.

Dialog for registrering/endring av andre data

		redigering av tekst og spesialteikn, sjå under fritekst framafor. Alle felt med ledetekst i utheva skrift må vera utfylt for at data skal kunne lagrast. Unntak: alle felt er blanke (gamle data blir i så fall sletta).
	Esc	avbryt dialogen utan å lagre nye eller endra data.
	Enter	lagrar nye eller endra data, og lukkar dialogen.

Nedtrekkslister i dialogane

		Ctrl+Alt+	viser ev. nedtrekksliste med registrerte eller lovlege verdiar i aktuelt felt. Ved redigering i felt for tettstad og vegnamn (adresser) blir det gjort oppslag i tilhøyrande indeks. Ved treff blir data kopiert over i redigeringsfelta. Det skjer og ved val i indekslista.
			meny for redigering av nedtrekkslister hentast fram ved høgreklikk i aktuelt felt, eller bruk av menytasten på tastaturet. Ikkje alle nedtrekkslister kan endrast.
	Ny…		registrering av ny verdi for innlegging i nedtrekkslista.
	Endre…		endring av vald verdi i nedtrekkslista. Endring av verdien skjer da for alle element som referer til denne.
	Slett		sletting av vald verdi i nedtrekkslista. Ved sletting vil alle referanser til verdien òg bli sletta.

Søkevinduet

	[forklaring kjem her]

Hendingsvinduet

			ved markering av ulike objekt i hendinga (person, relasjon, stad) i venstre del av vinduet blir tilhøyrande data vist i høgre del av vinduet. Klikk i øverste, venstre felt viser tilsvarande generelle data om hendinga og kjelda.
		Ctrl+Alt+Ÿ	blar til førre post (hending) i aktuell kjelde.
		Ctrl+Alt+	blir til neste post (hending) i aktuell kjelde.
	dobbelklikk		i kjeldefeltet (øverst til venstre) fører til spørsmål om å vise hending med bestemt ID-nummer, forutsatt at ein veit dette.

Utskriftsvinduet

	viser manusutkast til aktuelt objekt: stad, persongruppe eller person. Teksta er enkelt formatert, og kan ev. kopierast over i tekstbehandlingsprogram ved å bruke klippebordet.
	nedtrekksmeny for utskrift til fil får du ved å høgreklikke med musa i vinduet, eller bruk av menytasten på tastaturet. I ein standard fildialog kan du lagre teksta i to format: rtf eller rein tekst med stilkoding.

Dialog for hurtigsøk

[forklaring kjem her]

Dialog for import

[forklaring kjem her]

Dialog for nomalisering

[forklaring kjem her]